Wpływ bazy kosmetycznej na uwalnianie kwasu usninowego

Małgorzata Kucia, Elżbieta Sikora

Streszczenie


Kwas usninowy, należący do kwasów porostowych, odznacza się szerokim spektrum aktywności biologicznej, m.in. działa przeciwdrobnoustrojowo, przeciwzapalnie i promieniochronnie. Znajduje zastosowanie jako składnik leków roślinnych i produktów kosmetycznych. W pracy badano wpływ bazy kosmetycznej (typu emulsji i stopnia rozdrobnienia fazy wewnętrznej) na kinetykę uwalniania kwasu usninowego. Otrzymano dwa typy emulsji – O/W i W/O, o różnym stopniu rozdrobnienia fazy zdyspergowanej, zawierające 0,05% w/w kwasu usninowego. Dla otrzymanych produktów przeprowadzono badania właściwości fizykochemicznych (typ emulsji, stabilność, lepkość, pH, rozmiar kropli fazy zdyspergowanej). Badanie uwalniania kwasu usninowego przeprowadzono w układzie termostatowanych komór dyfuzyjnych, stosując błonę dializacyjną z regenerowanej celulozy. Jako roztwór akceptorowy zastosowano mieszaninę alkoholu etylowego i buforu fosforanowego (PBS) o pH = 7,4 w stosunku EtOH/PBS = 10/90 v/v. Stężenie uwolnionego kwasu analizowano za pomocą spektrofotometru UV-Vis. Uzyskane wyniki wykazały, że emulsje typu O/W w porównaniu z emulsjami typu W/O stanowią dużo skuteczniejszą formę podawania kwasu usninowego do skóry. Po 24 godz. z emulsji typu O/W przeniknęło do roztworu akceptorowego ok. 45% stężenia początkowego kwasu, podczas gdy z emulsji typu W/O ok. 18%.


Słowa kluczowe


kwas usninowy, baza kosmetyczna, proces przenikania, uwalnianie

Pełny tekst

PDF

Literatura


Arct J., Chełkowska M. [2001], Czy możliwe jest przewidywanie zdolności wnikania w skórę aktywnych składników produktów kosmetycznych?, „Wiadomości Polskiego Towarzystwa Kosmetologów”, nr 3/4.

Arct J., Majewski S., Pytkowska K. [2008], Kosmetyczne zastosowanie witamin A i E. Pielęgnacja i suplementacja, Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia, Warszawa.

Barton H.D.R., Deflorin A.M., Edwards O.E. [1956], The Synthesis of Ursenic Acid, „Journal of the Chemical Society (Resumed)”, https://doi.org/10.1039/jr9560000530.

Bjerke J.W., Elvebakk A., Dominguez E., Dahlback A. [2005], Seasonal Trends in Usnic Acid Concentrations of Arctic, Alpine and Patagonian Populations of the Lichen Flavocetraria nivalis, „Phytochemistry”, vol. 66, nr 3, https://doi.org/10.1016/j.phytochem.2004.12.007.

Caviglia A.M., Nicora P., Giordani P., Brunialti G., Mondenesi P. [2001], Oxidative Stress and Usnic Acid Content in Parmelia caperata and Parmelia soredians, „Farmaco”, vol. 56, nr 5–7, https://doi.org/10.1016/S0014-827X(01)01090-4.

Fournet A., Ferreira M.E., Rojas de Arias A., Torres de Ortiz S., Inchausti A., Yaluff G., Quilhot W., Fernandez E., Hidalgo M.E. [1997], Activity of Compounds Isolated from Chilean Lichens against Experimental Cutaneous Ieishmaniasis, „Comparative Biochemistry and Physiology Part C: Pharmatology, Toxicology & Endocrinology”, vol. 116, nr 1, https://doi.org/10.1016/s0742-8413(96)00127-2.

Frelichowska J., Bolzinger M.A., Pelletier J., Valour J.P., Chevalier Y. [2009], Topical Delivery of Lipophilic Drugs From o/w Pickering Emulsions, „International Journal of Pharmaceutics”, vol. 371, nr 1–2, https://doi.org/10.1016/j.ijpharm.2008.12.017.

Grumezescu A.M., Saviuc C., Chifiriuc M.C., Hristu R., Mihaiescu D.E., Balaure P., Stanciu G., Lazar V. [2011], Inhibitory Activity of Fe3O4 /Oleic Acid/Usnic Acid – Core/Shell Nanofluid on. S.aureus Biofil Development, „IEE Transaction on NanoBio¬scence”, vol. 10, nr 4, https://doi.org/10.1109/tnb.2011.2178263.

Honda N.K., Pavan F.R., Coelho R.G., de Andrade Leite S.R., Micheletti A.C., Lopes T.I.B., Misutsu M.Y., Beatriz A., Brum R.L., Leite C.Q.F. [2010], Antimycobacterial Activity of Lichen Substances, „Phytomedicine”, vol. 17, nr 5, https://doi.org/10.1016/ j.phymed.2009.07.018.

Ingólfsdóttir K. [2002], Usnic Acid, „Phytochemistry”, vol. 61, nr 7, https://doi.org/10.1016/s0031-9422(02)00383-7.

Izquierdo P., Wiechers J.W., Escribano E., Garcia-Celma M.J., Tadros T.F., Esquena J., Dederen J.C., Solans C. [2007], A Study on the Influence of Emulsion Droplet Size on the Skin Penetration of Tetracaine, „Skin Pharmacology and Physiology”, vol. 20, nr 5, https://doi.org/10.1159/000106076.

Jaworska M., Sikora E., Ogonowski J. [2011], Czynniki wpływające na penetrację składników aktywnych przez skórę, „Wiadomości Chemiczne”, nr 3–4.

Kaczmarzyk D. [2013], Kosmetyki wyszczuplające – skuteczne działanie czy marketing?, „Kosmetologia Estetyczna”, nr 2(4).

König G.M., Wright A.D. [1999], 1H and 13C-NMR and Biological Activity Investigations of Four Lichen-derived Compounds, „Phytochemical Analysis”, vol. 10, nr 5, https://doi.org/10.1002/(sici)1099-1565(199909/10)10:5<279::aid-pca464>3.3.co;2-v.

Kotyla T., Kuo F., Moolchandani V., Wilson T., Nicolosi R. [2008], Increased Bioavailability of a Transdermal Application of a Nano-sized Emulsion Preparation, „International Journal of Pharmaceutics”, vol. 347, nr 1–2, https://doi.org/10.1016/j.ijpharm.2007.06.045.

Kristmundsdóttir T., Jónsdóttir E., Ögmundsdóttir H., Ingólfdóttir K. [2005], Solubilization of Poorly Soluble Lichen Metabolites for Biological Testing on Cell Lines, „European Journal of Pharmaceutical Sciences”, vol. 24, nr 5, https://doi.org/10.1016/ j.ejps.2005.01.011.

Kupchan S.M., Kopperman H.L. [1975], l-Usnic Acid: Tumour Inhibition Isolated from Lichens, „Experientia”, vol. 31, nr 6, https://doi.org/10.1007/bf01944592.

Molski M. [2009], Chemia piękna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Molski M. [2013], Nowoczesne składniki kosmetyków, Wydawnictwo Kosmoprof, Poznań.

Moreira C., Oliveira A., Comar J., Peralta R., Bracht A. [2013], Harmful Effects of Usnic Acid on Hepatic Metabolism, „Chemico-Biological Interactions”, vol. 203, nr 2, https://doi.org/10.1016/j.cbi.2013.02.001.

Osterrothowa K., Jehlicka J. [2009], Raman Sectroscopic Identification of Usnic Acid in Hydrothermal Minerals as a Potential Martian Analogue, „Spectrochimica Acta. Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy”, vol. 73, nr 3, https://doi.org/10.1016/ j.saa.2008.09.005.

Otto A., Du Plessis J., Wiechers J. W. [2009], Formulation Effects of Topical Emulsions on Transdermal and Dermal Delivery, „International Journal of Cosmetic Science”, vol. 31, nr 1, https://doi.org/10.1111/j.1468-2494.2008.00467.x.

Paolino D., Ventura C.A., Nistico S., Puglisi G., Fresta M. [2002], Lecithin Microemulsions for the Topical Administration of Ketoprofen: Percutaneous Adsorption through Human Skin and in Vivo Human Skin Tolerability, „International Journal of Pharmaceutics”, vol. 244, nr 1–2, https://doi.org/10.1016/s0378-5173(02)00295-8.

Perry N.B., Benn M.H., Brennan N.J., Burgess E.J., Ellis G., Galloway D.J., Lorimer S.D., Tangney R.S. [1999], Antimicrobial, Antiviral and Cytotoxic Activity of New Zeland Lichen, „The Lichenologist”, vol. 31, nr 6, https://doi.org/10.1006/lich.1999.0241.

Safety Survey of Active Ingredients Used in Cosmetics [2010], Committee of Experts on Cosmetics Products, Council of Europe, Strasburg.

Santos N. P. S., Nascimento S. C., Wanderley M. S. O., Pontes-Filho N. T., Silva J. F., Castro C. M. M. B., Pereira E. C., Silva N. H., Honda N. K., Santos-Magalhães N. S. [2006], Nanoencapsulation of Usnic Acid: An Attempt to Improve Antitumor Activity and Reduce Hepatotoxicity, „European Journal of Pharmaceutics and Biopharmaceutica”, nr 2.

Scirpa P., Scambia G., Masciullo V., Battaglia F., Foti E., Lopez R., Villa P., Malecore M., Mancuso S. [1999], A Zinc Sulfate and Usnic Acid Preparation Used as Post-surgical Adjuvant Therapy in Genital Lesions by Human Papillomavirus, „Minerva Ginecolica”, nr 51(6).

Sikora E., Llinas M., Garcia-Celma M.J., Escribano E., Solans C. [2015], Transdermal Delivery of Forskolin from Emulsions Differing in Droplet Size, „Coloids and Surfaces B: Biointerfaces”, vol. 26, https://doi.org/10.1016/j.colsurfb.2015.01.008.

Song Y., Dai F., Zhai D., Dong Y., Zhang J., Lu B., Luo J., Liu M., Yi Z. [2012], Usnic Acid Inhibits Breast Tumor Angiogenesis and Growth by Suppressing VEGFR2-mediated AKT and ERK1/2 Signaling Pathways, „Angiogenesis”, vol. 15, nr 3, https://doi.org/10.1007/s10456-012-9270-4.

Sonneville-Aubrun O., Simonnet J.T., L’Alloret F. [2004], Nanoemulsion: a New Vehicle for Skin Care Products, „Advances in Colloid and Interface Science”, vol. 108–109, https://doi.org/10.1016/j.cis.2003.10.026.

Starzyk E., Arct J. [2003], Liofilowość i absorpcja przez naskórkowa w kosmetykach, „Wiadomości Polskiego Towarzystwa Kosmetologów”, nr 3.

Studzińska-Sroka E., Bylka W. [2010], Aktywność przeciwdrobnoustrojowa metabolitów wtórnych porostów, „Postępy Fitoterapii”, nr 1.

Verotta L., Appendino G., Bombardelli E., Brun R. [2007], In Vitro Antimalarial Activity of Hyperforin, a Prenylated Acylphloroglucinol. A Structure-activity Study, „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”, vol. 17, nr 6, https://doi.org/10.1016/ j.bmcl.2006.12.100.

Zhong Y.C. [2005], The Study on Skin Wound Healing Promoting Action of Sodium Usnic Acid, „Journal of Chinese Medicinal Materials”, vol. 28(2).




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2017.0967.0704