Dziedzictwo kulturowe a idea uczenia się przez całe życie. Wybrane doświadczenia krajów europejskich

Dominika Hołuj

Streszczenie


Celem artykułu było przeprowadzenie studiów literaturowych przybliżających europejskie doświadczenia w zakresie realizacji projektów edukacyjnych wykorzystujących dziedzictwo kulturowe oraz analiza i agregacja ich efektów, a także ocena, w jakim stopniu wykorzystanie dziedzictwa zwiększa poziom efektów edukacyjnych oraz czy przyczynia się do uzyskania innych efektów. Analiza wykazała, że działania wykorzystujące dziedzictwo tworzą aktywności wpisujące się w ideę uczenia się przez całe życie. Poprzez rozwój osobisty uczestników przyczyniają się do ich: włączenia społecznego, rozwoju więzi społecznych, wzrostu zaangażowania obywatelskiego, rozwoju postaw przedsiębiorczych. Szczególnie dobre efekty uzyskiwane są w pracy z osobami z grup wykluczonych i cechującymi się kreatywnością oraz osobami zainteresowanymi kulturą i historią. Oprócz efektów edukacyjnych projekty przyczyniają się do zachowania lub polepszenia stanu zasobu dziedzictwa kulturowego.


Słowa kluczowe


dziedzictwo kulturowe, kultura, uczenie się przez całe życie, kluczowe kompetencje

Literatura


Affelt W. (2008), Dziedzictwo techniki w kontekście rozwoju zrównoważonego (w:) Współczesne problemy teorii konserwatorskiej w Polsce, red. B. Szmygin, ICOMOS, Warszawa–Lublin.

Ashworth G.J. (2007), Sfragmentaryzowane dziedzictwo: sfragmentaryzowany instrument sfragmentaryzowanej polityki (w:) Dziedzictwo kulturowe w XXI wieku. Szanse i wyzwania, red. M. Murzyn, J. Purchla, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków.

Bauer Ch., Alaerts L., Van Dessel J., Wouters R. (2011), AQUEDUCT – Acquiring Key Competences through Heritage Education, Landcommanderij Alden Biesen, Bilzen.

Birgisdóttir B.B. (2014), A New Perspective on Life: Unemployment and the Benefits of Heritage Learning Outcomes (w:) Implementing Heritage Learning Outcomes, red. D. Christidou, Jamtli Förlag, Östersund.

Bowitz E., Ibenholt K. (2009), Economic Impact of Cultural Heritage. Research and Perspectives, „Journal of Cultural Heritage”, vol. 10, nr 1, https://doi.org/10.1016/j.culher.2008.09.002.

Christidou D., Hansen A. (2015), Volunteers in Museums in Denmark, Sweden and Norway: A Comparative Report. Pride, Joy and Surplus Value, NCHLC, Östersund.

Clausen N.F., Marker H.J. (2000), The Danish Data Archive (w:) Handbook of International Historical Microdata for Population Research, eds P.K. Hall, R. McCaa, G. Thorwaldsen, The International Microdata Access Group, Minneapolis Minn.

The Conservation Volunteers. Join in, Feel Good (2016), The Community Volunteering Charity, Doncaster.

Deklaracja o uczeniu się dorosłych (1997), V Światowa Konferencja nt. Edukacji Dorosłych, Hamburg.

Edukacja muzealna w Polsce. Sytuacja, kontekst, perspektywy rozwoju. Raport o stanie edukacji muzealnej w Polsce (2012), red. M. Szeląg, NIMOZ, Warszawa.

Fristrup T., Kling S., Sonne L., Zipsane H. (2012), Heritage Learning Outcomes in the Nordic and Baltic Area, NCHL, Östersund.

González J.Š. (2013), Trends in Practical Heritage Learning. Study in Europe in 2012, NCHLC, Östersund.

Graham F. (2009), New Heritage Frontiers (w:) Heritage and Beyond, Council of Europe Publishing, Strasbourg.

Gustaffson Ch. (2011), The Halland Model, Gothenburg Studies in Conservation No. 24, Göteborg.

Haapalainen R., Jokela J., Niemi S.M., Perälä A. (2016), Annual Awards in Museum Pedagogy 2006–2015 (w:) New Approaches NOW. From Museum Education to Audience Engagement, ed. E. Johansson, Pedaali, Helsinki.

Haverkamp L., Strauch S. (2017), Jugendbauhütten. Freiwilliges Soziales Jahr in der Denkmalpflege. Jahresbericht 2016, DSD, Bonn.

Howard P. (2009), Historic Landscapes and the Recent Past: Whose History? (w:) Valuing Historic Environments, red. L. Gibson, J. Pendlebury, Aashgate, Farnham-Burlington.

Hunt A., Kershaw A. (2013), Sustainable Development through Heritage and Education: The New Peterborough Effect (w:) Rethinking Education, red. G. Beyens i in., Brussels.

The Impact of Culture on Creativity (2009), A Study Prepared for the European Commission, http://www.keanet.eu/docs/impactculturecreativityfull.pdf (data dostępu: 31.01.2018).

Innocent N. (2009), How Museums, Libraries and Archives Contribute to Lifelong Learning, IFLL Sector Paper 10, MLAC, National Institute of Adult Continuing Education, Leicester.

Jackson A., Kidd J. (2008), Performance as a Medium of Learning in Museums and at Heritage Sites, Centre for Applied Theatre Research, Manchester.

Jackson N. (2010), Enabling a More Complete Education (w:) Enabling a More Complete Education. Encouraging, Recognizing and Valuing Life-wide Learning in Higher Education, red. N. Jackson, R. Law, University of Surrey, Guildford.

Jensen B. (2014), How Can Family History and Ancient Handwriting Add to a Happy Life: Adult Self-organized Groups in Aalborg City Archives (w:) Implementing Heritage Learning Outcomes, red. D. Christidou, Jantli Förlag, Östersund.

Key Competences for Lifelong Learning. A European Framework (2006), 2006/962/EC.

Kling S. (2010), Assessing Heritage Learning Outcomes. How Do We Do It – and Why? Heritage, Regional Development and Social Cohesion International Conference, Östersund.

Konwencja ramowa Rady Europy w sprawie znaczenia dziedzictwa kulturowego dla społeczeństwa (2005), Faro.

Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego (1972), UNESCO, Paryż.

Learning in Museums and Young People (2015), NEMO-LEM Working Group Study, https://www.ne-mo.org/fileadmin/Dateien/public/topics/Audience_Development/Museums_and_Young_People_NEMO_LEMWG_study_2015.pdf (data dostępu: 31.01.2018).

Lifelong Learning and Well-being: An Analysis of the Relationship between Adult Learning and Subjective Well-being, „IFLL Public Value Paper” 2009, nr 3.

Lifelong Learning for All (1996), OECD, Paris.

Lifelong Learning in Museums. A European Handbook (2007), red. K. Gibbs, M. Sani, J. Thompson, EDISAI, Ferrara.

Making a European Area of Lifelong Learning a Reality (2001), Komunikat Komisji Europejskiej, COM (2001) 678 final.

Millennials. Fueling the Experience Economy. Report (2014), Eventbrite, https://www.eventbrite.com/blog/academy/millennials-fueling-experience-economy/ (data dostępu: 31.01.2018).

Murzyn-Kupisz M. (2012), Dziedzictwo kulturowe a rozwój lokalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.

Nora P. (1989), Between Memory and History, Les Lieux de mémoire, „Representations”, Spring, 26, https://doi.org/10.2307/2928520.

Stebbins R. (2015), Serious Leisure: A Perspective for Our Time, Transaction Publishers, New Brunswick, London.

Sunderland Bowe J.A. (2016), The Creative Museum – Analysis of Selected Best Practices from Europe, Heritec Education Consulting.

Throsby D. (2010), Ekonomia i kultura, NCK, Warszawa.

Towse R. (2002), The Cultural Economy of Heritage (w:) The Economics of Heritage. A Study in the Political Economy of Culture in Sicily, red. I. Rizzo, T. Towse, E. Elgar, Cheltenham.

Zipsane H. (2008), Lifelong Learning through Heritage and Art (w:) The Routledge International Handbook of Lifelong Learning, red. P. Jarvis, Routledge, London–New York.

Zipsane H. (2012), Untraditional Creative Partnerships – Seven Wonders of Arts and Culture in Education, Education and Learning Workgroup, The European Commission.

Zipsane H. (2013), Policy Synergy: The Contribution of Culture to Lifelong Learning (w:) Rethinking Education, red. G. Beyens, M. Ramos, E. Zipsane i T. Ophuysen, Brussels.




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2019.0980.0202