Analysis of Shale Gas Exploration and Production Regulations - Lessons from Poland, Canada and the US

Anna Gapys

Streszczenie


Tytuł artykułu: Analiza regulacji w obszarze poszukiwania i wydobycia gazu łupkowego na przykładzie Polski oraz Kanady i USA

Celem pracy jest zbadanie aspektów teoretycznych i praktycznych regulacji eksploatacji kopalin. Polityka w zakresie surowców mineralnych jako projekt publiczny powinna w przekonaniu autorki być przedmiotem zastosowania narzędzia decyzyjnego, jakim jest analiza kosztów i korzyści. Władztwo narodu nad zasobami naturalnymi bywa w praktyce często kontestowane. W przeszłości niezwykle często dochodziło do zagarniania zysków z eksportu kopalin przez władze danego kraju. W krajach o ustroju niedemokratycznym dochody z wydobycia zazwyczaj budowały prywatne fortuny przywódców owych krajów. Także i dziś dochodzi do tego rodzaju nadużyć. Praca rozpoczyna się teoretycznym ujęciem analizy kosztów i korzyści. W dalszej części poruszony jest temat własności bogactw naturalnych z perspektywy prawa międzynarodowego oraz zjawisko surowcowego nacjonalizmu. Następnie przedstawiono problematykę polityki wydawania koncesji, gdyż jest to powszechnie stosowane narzędzie regulacji poszukiwania i wydobycia zasobów naturalnych. W części empirycznej omówiono problematykę gazu łupkowego na przykładzie Polski. Celem tej części była analiza stopnia regulacji eksploatacji gazu łupkowego i gotowości prawnej polskich władz do rozpoczęcia wydobycia na skalę produkcyjną. Z przeprowadzonych badań jasno wynika, że przygotowanie Polski do masowej eksploatacji łupków jest nikłe. Złożyło się na to kilka ważnych przyczyn, wśród których wymienić należy brak doświadczenia w kontaktach z inwestorami zagranicznymi oraz zaniedbania ustawodawcze sięgające jeszcze epoki PRL. W końcowej części opracowania przedstawiono wnioski wynikające z doświadczeń Stanów Zjednoczonych oraz Kanady w zakresie eksploatacji gazu łupkowego.


Słowa kluczowe


analiza kosztów i korzyści (CBA), polityka surowcowa, koncesje, metody regulacji

Pełny tekst

PDF (English)

Literatura


Ciechanowska, E. (2012), W jaki sposób najlepiej opodatkować wydobycie gazu łupkowego w Polsce? "Dziennik Gazeta Prawna", 6 August, http://www.kpmg.com/pl/pl/issuesandinsights/articlespublications/strony/w-jakis-posob-najlepiej-opodatkowac-wydobycie-gazu-lupkowego-w-polsce.aspx (31.12.2012).

Click, R. W. and Weiner, R. J. (2010), Resource Nationalism Meets the Market: Political Risk and the Value of Petroleum Reserves, "Journal of International Business Studies", nr 41.

Concessions (2008), "OECD Journal, Competition Law and Policy", vol. 1-2.

Defending Marcellus Shale Groundwater Contamination Claims: The Case against Class Actions and Other Theories of Liability, R. G. Mullady Jr, S. J. Doyle, Ch. A. Fitzpatrick IV, A. M. Guarino (2012), "Defense Counsel Journal", vol. 79, nr 2.

Duruigbo, E. (2006), Permanent Sovereignty and People's Ownership of Natural Resources in International Law, "The George Washington International Law Review", vol. 38, nr 1.

Dziadul, J. (2011), Podatek od surowców - czy to ma sens? "Polityka", 7 December, http://www.polityka.pl/rynek/gospodarka/1521729,1,podatek-od-surowcow---czy-to-ma-sens.read#ixzz1tkNgDb98 (31.12.2012).

Gapys, A. (2010), Ekspansja i działania monopolistyczne Gazpromu - wnioski dla Polski, „Nauka i Gospodarka", nr 3.

Gess, K. N. (1964), Permanent Sovereignty over Natural Resources: An Analytical Review of the United Nations' Declaration and Its Genesis, "International and Comparative Law Quarterly", vol. 13.

Howell, A., Loh, P. K. and Yuen, P. (2009), Tips on Dealing with Concessions, "International Financial Law Review", Euromoney Trading Limited, London.

Jefferies, C. (2012), Unconventional Bridges over Troubled Water - Lessons To Be Learned from the Canadian Oil Sands as the United States Moves to Develop the Natural Gas of the Marcellus Shale Play, "Energy Law Journal", vol. 33/75.

Kurasz, J., Roguski, A. and Baca-Pogorzelska, K. (2011), Podatki od kopalin słuszne, ale..., "Rzeczpospolita", 30 November, http://www.rp.pl/artykul/762253.html (31.12.2012).

Ostrowski, R. (2011), Należne za znaleźne. Narodowy plan zagospodarowania złóż gazu łupkowego, "Polityka", 22 June, http://www.polityka.pl/rynek/gospodarka/1516340,2,narodowy-plan-zagospodarowywania-zloz-gazu-lupkowego.read?print=true#ixzz25s0tfRTo (31.12.2012).

Podmioty posiadające koncesje na poszukiwanie i rozpoznawanie ropy naftowej i gazu ziemnego - łącznie konwencjonalnych i niekonwencjonalnych (shale gas) (2012), Ministerstwo Środowiska, http://www.mos.gov.pl/g2/big/2012_09/3ce38279b5b982e918c4ee2c233f51ea.pdf (31.12.2012).

Revesz, R. L. (1997-1998), The Race to the Bottom and Federal Environmental Regulation: A Response to Critics, 82 MINN. L. REV.

Rose, E. A. (2004), OPEC's Dominance of the Global Oil Market: The Rise of the World's Dependency on Oil, "The Middle East Journal", vol. 58, nr 3.

Rutkowska-Subocz, E. (2011), Poszukiwanie i wydobywanie gazu łupkowego i zaciśniętego w Polsce - aspekty prawne, "Czysta Energia", nr 2.

Sarnoff, J. D. (1997), The Continuing Imperative (But Only from a National Perspective) for Federal Environmental Protection, „Duke Environmental Law & Policy Forum", vol. VII, nr 2.

Snow, N. (2008), Producers, Regulators Aaddress Marcellus Shale Gas Challenges, "Oil & Gas Journal", vol. 106, nr 42.

Surdej, A. (2008), Metoda analizy kosztów i korzyści: imperatyw efektywności w politykach publicznych [w:] Środowisko i warsztat ewaluacji, PARP, Warszawa.

Gaz łupkowy w Polsce [Shale gas of Poland] (2012), PMR, http://www.pmrconsulting.com/pl/a8/gaz-lupkowy-w-polsce (31.12.2012).

Ustawa o podatku od wydobycia niektórych kopalin [Certain minerals extraction tax act] z dn. 2 marca 2012, Dz.U. RP isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20120000362 &type=2 (31.12.2012).

Ustawa prawo geologiczne i górnicze z dn. 9 czerwca 2011, http://www.mos.gov.pl/g2/big/2011_0 /856261f5941ef74d75680ba05043a9d9.pdf (31.12.2012).




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2014.0925.0104