Miejsce Samoobrony RP w typologii partii politycznych

Rafał Lisiakiewicz

Streszczenie


Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej kierowana przez charyzmatycznego lidera A. Leppera w pierwszym dziesięcioleciu XXI w. była jedną z  najciekawszych formacji na polskiej scenie politycznej. Jej sukces oraz upadek należy wiązać z określoną sytuacją polityczną w kraju oraz specyficznym apelem politycznym i sposobem działania ugrupowania. Jednocześnie trudno jednoznacznie sklasyfikować to stronnictwo. W artykule podjęto próbę naświetlenia podstawowych problemów związanych z umiejscowieniem Samoobrony RP w typologii partii politycznych.

Słowa kluczowe


Samoobrona RP, Andrzej Lepper, typologia, partia polityczna, polski system partyjny, populizm

Pełny tekst

PDF

Literatura


Antoszewski A. [2002], Ewolucja polskiego systemu partyjnego [w:] Demokratyzacja w III Rzeczpospolitej, red. A. Antoszewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Antoszewski A. [2008], Partie i systemy partyjne państw Unii Europejskiej na przełomie wieków, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Antoszewski A., Herbut R. [2006], Systemy polityczne współczesnej Europy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Brońmy swego [2011], http://www.samoobrona.org.pl/pages/02.Partia/02.Program/index.php?document=05.bronmy.html (dostęp: 24.12.2011).

Drelich S. [2006], Analiza marketingowa kampanii parlamentarnej Samoobrony [w:] Wybory parlamentarne 2005. Analiza marketingowa, red. M. Jeziński, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Dzwończyk J. [1999], Populistyczne tendencje w społeczeństwie postsocjalistycznym (na przykładzie Polski), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Dzwończyk J. [2005], Populizm jako strategia działania polskich partii politycznych [w:] Partie polityczne: permanentne problemy, red. J. Kornaś, Kieleckie Towarzystwo Edukacji Ekonomicznej, Kielce.

Dzwończyk J. [2006], Populizm jako czynnik blokujący rozwój społeczeństwa obywatelskiego w Polsce [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Fedyszak-Radziejowska B. [2005], Bez większych szans na prezydenta, „Rzeczpospolita", 13.IV.

Flis J. [2009], Polski system partyjny 1989-2009 [w:] Rzeczpospolita 1989-2009. Zwykłe państwo Polaków?, red. J. Kleczkowski, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków.

Gałkiewicz W. [2000a], Partia Przymierze „Samoobrona" Rzeczypospolitej [w:] Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej, red. K.A. Paszkiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Gałkiewicz W. [2000b], Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej [w:] Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej, red. K.A. Paszkiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Gorlach K. [2010], Razem, ale osobno - przyczynek do koncepcji rozwarstwienia klasowego chłopstwa [w:] Kulturowe aspekty struktury społecznej. Fundamenty, konstrukcje, fasady, red. P. Gliński, I. Sadowski, A. Zawistowska, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.

Grzelak P. [2002], Głosowanie ekonomiczne w Polsce w 2001 roku w warunkach dezintegracji ugrupowań rządzących, „Studia Polityczne", nr 13.

Gwiazda A. [2008], The Parliamentary Election in Poland, October 2007, „Electoral Studies", nr 27.

Herbut R. [2002], Teoria i praktyka funkcjonowania partii politycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Jasiewicz K. [2002], Portfel czy różaniec? Wzory zachowań wyborczych Polaków w latach 1995-2001 [w:] System partyjny i zachowania wyborcze. Dekada polskich doświadczeń, red. R. Markowski, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa.

Jasiewicz K. [2008], The New Populism in Poland. The Usual Suspects?, „Problems of Post-Communism", nr 3.

Kasińska-Metryka A. [2006], Populizm w warunkach kształtującej się demokracji - pułapka czy remedium? [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Kosowska-Gąstoł B. [2010], Struktury organizacyjne Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz Samoobrony RP na tle teoretycznych modeli partii [w:] Partie chłopskie i ludowe w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej (1980-2009), red. J. Gmitruk, A. Indraszczyk, S. Stępka, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Wydział Nauk Humanistycznych SGGW, Warszawa.

Kozłowski P. [1995], Szukanie sensu, czyli o naszej wielkiej zmianie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Leksykon politologii wraz z aneksem o reformie samorządowej, wyborach do sejmu, prezydenckich oraz gabinetach rządowych [2004], red. A. Antoszewski, R. Herbut, Atla 2, Wrocław.

Lepper A. [1999], Jakiej Polski chcemy?, http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Publikacje/06.Narodu/sn0/#JAKIEJPOLSKICHCEMY (dostęp: 24.09.2013).

Lepper A. [2002], Lista Leppera, http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Publikacje/01.Listaleppera/07/ (dostęp: 15.10.2013).

Lepper A. [2006], Drodzy rodacy!, „Chłopska Droga", 17 września.

Lepper A., Ul J. [1993], Samoobrona - dlaczego? Przed czym?, Agencja Wydawniczo-Prasowa „Wyraz", Warszawa.

Lucardie P. [2000], Prophets, Purifiers and Prolocutors: Towards a Theory on the Emergence of New Parties, „Party Politics", vol. 6, nr 2.

Marczewska-Rytko M. [2004], Samoobrona - wizerunek marketingowy czy populizm? [w:] Zrozumieć politykę. Główne problemy teorii polityki i współczesnej myśli politycznej, red. R. Bäcker, J. Marszałek-Kawa, J. Modrzyńska, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Markowski R. [2004], Populizm a demokracja: ujęcia, dylematy, kontrowersje [w:] Populizm a demokracja, red. R. Markowski, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa.

Markowski R., Cześnik M. [2002], System partyjny po wyborach 2001 roku: ciągłość czy zmiana?, „Studia Polityczne", nr 13.

Migalski M. [2008], Czeski i polski system partyjny. Analiza porównawcza, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa.

Miliard F. [2007], The 2005 Parliamentary and Presidential Elections in Poland, „Electoral Studies", nr 26.

Nalewajko E. [2010], Populizm w polskiej polityce [w:] Polacy równi i równiejsi, red. M. Jarosz, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa.

Owen A., Tucker J.A. [2010], Past is Still Present: Micro-level Comparisons of Conventional vs. Transitional Economic Voting in Three Polish Elections, „Electoral Studies", nr 29.

Partie i ich programy [2006], red. I. Słodkowska, M. Dołbakowska, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa.

Piskorski M. [2004a], Samoobrona RP - kim jesteśmy i o co walczymy, http://www.samoobrona.org.pl/pages/02.Opis/ (dostęp: 19.12.2011).

Piskorski M. [2004b], Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej [w:] Lokalne i krajowe struktury polskich partii politycznych, red. Ł. Tomczak, Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli w Szczecinie, Szczecin.

Piskorski M. [2006], Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej - między lewicą a agraryzmem [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III RP, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Dom Wydawniczy Duet, Toruń.

Piskorski M. [2010a], Elementy agraryzmu w Samoobronie Rzeczypospolitej Polskiej [w:] Ludowcy i problematyka agrarna na początku XXI wieku, red. Ł. Tomczak, Wydawnictwo Marina, Wrocław.

Piskorski M. [2010b], Samoobrona RP w polskim systemie partyjnym, https://repozytorium.amu.edu.pl/jspui/bitstream/10593/766/1/DR.pdf (dostęp: 20.12.2011).

Poznański K. [2005], Kto trzyma władzę?, http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Pisza/00_ktotrzymawladze/ (dostęp: 14.10.2013).

Przemówienia Przewodniczącego Partii Samoobrona RP, Posła na Sejm RP Andrzeja Leppera w czasie IV Kadencji Sejmu RP [2003], http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Publikacje/07.Przemowienia/ (dostęp: 22.08.2013).

Rucht D. [2010], Rosnące znaczenie polityki protestu [w:] Zachowania polityczne, t. 2, red. R.J. Dalton, H.D. Klingemann, red. nauk. wydania polskiego R. Markowski, tłum. A. Brzóska et al., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Samoobrona narodu [2000], http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Publikacje/06.Narodu/sn4/#4 (dostęp: 22.12.2012).

Staniszkis J. [2001], Demokracja w krzywym zwierciadle, „Gazeta Finansowa", nr 43 (165).

Stanowisko Prezydium Partii Samoobrona RP w sprawie planowanych działań w kierunku zliberalizowania ustawy o planowaniu rodziny, ochrony płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz wprowadzenia w życie projektu ustawy o związkach partnerskich [2003], „Chłopska Droga", 30 listopada.

Stępień S. [2006], Populizm w programach wyborczych do parlamentu 2001 roku [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Szawiel T. [2002], Podział na lewicę i prawicę w Polsce po 1989 roku - jego sens i trwałość [w:] System partyjny i zachowania wyborcze. Dekada polskich doświadczeń, red. R. Markowski, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa.

Tomaszewski M. [2007], Polityka ekologiczna w programach wyborczych partii politycznych. Analiza wyborów parlamentarnych 2005 roku [w:] Oblicza polskiego systemu politycznego, red. B. Krauz-Mozer, K. Sobolewska-Myślik, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Wystąpienie Janusza Maksymiuka - wiceprzewodniczącego klubu parlamentarnego Samoobrony RP w debacie nad expose premiera [2006], „Chłopska Droga", 30 lipca.




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2014.0926.0203