Wielka depresja a współczesny kryzys finansowy - podobieństwa i różnice. Perspektywy dla globalizacji

Adam Twardosz

Streszczenie


Lata 90. minionego stulecia oraz początek XXI w. to okres przemian politycznych i społeczno-gospodarczych w skali świata. Postępującym procesom globalizacyjnym wraz z rewolucją techniczną towarzyszył bezinflacyjny wzrost gospodarczy, który zakończył się wraz z wystąpieniem kryzysu finansowego obecnie przeradzającego się w zadłużeniowy. Celem niniejszej pracy jest próba nakreślenia potencjalnych scenariuszy rozwoju globalizacji w dobie gwałtownych zmian zachodzących na rynkach finansowych oraz w gospodarkach głównych graczy na arenie międzynarodowej. Na wstępie przedstawiono podstawowe teorie stosunków międzynarodowych niezbędnych do zrozumienia potencjalnego kierunku rozwoju przyszłych wydarzeń. Następnie dokonano analizy porównawczej wielkiego kryzysu lat 30. XX w. z obecnym kryzysem finansowym, kładąc nacisk na różnice będące wynikiem zastosowania zaleceń pochodzących z dotychczas przeprowadzonych i po części prezentowanych tu badań. Na zakończenie omówiono niektóre problemy światowe i nakreślono najbardziej prawdopodobne scenariusze przyszłych stosunków polityczno-gospodarczych.

Słowa kluczowe


globalizacja, kryzys finansowy, wielka depresja, teorie stosunków międzynarodowych

Pełny tekst

PDF

Literatura


Bank for International Settlements [2008], Committee on the Global Financial System, „Central Bank Operations and Response to Global Financial Turmoil", CGFS Papers nr 31.

Berman I., Wihbey P.L. [1999], The New Water Politics of the Middle East, Strategic Review.

Bernanke B., Gertler M. [1995], Inside the Black Box: The Credit Channel of Monetary Policy Transmission, „Journal of Economic Perspectives", nr 9.

Burchill S. i in. [2006], Teorie stosunków międzynarodowych, KiW, Warszawa.

Campbell C.J. [2002], Petroleum and People, Population and Environment, vol. 24

Campbell C.J. [2003], Oil Depletion - The Heart of the Matter, Ireland: Association for Study of Peak Oil & Gas - ASPO.

Cechetti S.G. [1998], Understanding the Great Depression: Lesson for Current Policy, NBER Working Papers, nr 6015.

Cheng L. Ma Z. [2005], The Effects of Financial Crises on International Trade, International Trade in East Asia, NBER-East Asia Seminar on Economics, University of Chicago Press, vol. 14.

Czaputowicz J. [2007], Teorie stosunków międzynarodowych - krytyka i systematyzacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Galbraith J.K. [1991], Ekonomia w perspektywie: krytyka historyczna, PWE, Warszawa.

Gospodarka światowa w warunkach globalizacji i regionalizacji rynków [2009], red. Miklaszewski S., Molendowski E., Difin, Warszawa.

Hońdo T. [2009], Czym ta recesja różni się od wielkiego kryzysu?, „Parkiet", 23 luty.

Krugmann P., Venables A. [1995], Globalization and Inequality of Nations, „The Quarterly Journal of Economics", vol. 110, nr 4.

Międzynarodowe stosunki polityczne [2008], red. E. Cziomer, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp. z o.o. - Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków.

Mingst K. [2006], Podstawy stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Moczulski L. [1999], Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni, Bellona, Warszawa.

Modławska J. [2002], Charakterystyka japońskiego kryzysu lat 90., „Ekonomista", nr 2.

Mundel R. [1961], A Theory of Optimum Currency Areas, „American Economic Review", November, 4.

Ormsby A., Jacob J. [2009], Timeline - British Actions to Deal with Financial Crisis, Reuters, 19 January.

Polityka zagraniczna Rosji [2008], red. S. Bieleń, M. Raś, Difin, Warszawa.

Pongracic I. [2007], The Great Depression According to Milton Friedman, Foundation for Economic Education, September, 2007.

Reynolds Ch. [1992], The World of States. An Introduction to Explanation and Theory, Edward Elgar Publ. Ltd, Vermont.

Shiratsuka S. [2003], Asset Price Bubble in Japan in 1980s: Lessons for Financial and Macroeconomic Stability, Discussion Paper NO 2003 E-15, IMES Bank of Japan.

Shiratsuka S., Shirakawa M., Okina K. [2000], Asset Price Bubble and Monetary Policy: Japan's Experience in the Late 1980s and the Lessons, Institute for Monetary and Economic Studies, Bank of Japan, vol. 19(51), luty.

Stiglitz J.E. [2004], Globalizacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Szecówka T. [2009], FED, BoE, EBC zamierzają zmienić politykę monetarną, „Gazeta Finansowa", 13 listopada.

Teorie i casusy globalizacji [2006], red. R. Baecker i in., Wyd. Adam Marszałek, Toruń.

Świat w 2025. Scenariusze Narodowej Rady Wywiadu USA [2009], Wstęp: J. Staniszkis, Kraków 2009.

Vecchio F.D. [2009], Questioning the US Dollar's Status as a Reserve Currency, JPMorgan Chase, October.

Wallerstein I. [2007], Analiza systemów - światów. Wprowadzenie, Wydawnictwo Akademickie „Dialog", Warszawa.

Waterfield B. [2011], France and Italy to Propose European Order Reform, The Telegraph, 25 April.

Wendt A. [2008], Społeczna teoria stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Wheelock D.C. [1992], Monetary Policy in the Great Depression, Federal Reserve Bank of St Louis Review, marzec.