Finansowanie szkolnictwa wyższego w świetle wybranych teorii ekonomicznych

Barbara Grabińska

Streszczenie


Celem artykułu jest zaprezentowanie głównych teorii ekonomicznych powiązanych z finansowaniem szkolnictwa wyższego: teorii kapitału ludzkiego, teorii przedsiębiorstwa (organizacji) oraz ekonomii sektora publicznego. Ekonomia kapitału ludzkiego znajduje zastosowanie w badaniu oddziaływania różnych czynników finansowych i niefinansowych na decyzje ludzi dotyczące podjęcia studiów w szkołach wyższych. Zastosowanie teorii przedsiębiorstwa prowadzi do poprawy efektywności w edukacyjnym procesie produkcji. Natomiast dorobek ekonomii sektora publicznego jest wykorzystywany w określaniu stopnia interwencji państwa w finansowanie szkolnictwa wyższego.

Słowa kluczowe


kapitał ludzki, stopa zwrotu ze szkolnictwa wyższego, efektywność szkół wyższych, finansowanie szkolnictwa wyższego

Pełny tekst

PDF

Literatura


Barr N. [2004], The Economics of the Welfare State, Oxford University Press, Oxford-New York.

Baumol W.J., Panzar J.C., Willig R.D. [1982], Contestable Markets and the Theory of Industry Structure, Harcourt Brace Jovanovich, New York.

Blaug M. [1970], An Introduction to the Economics of Education, Penguin, London.

Blöndal S., Field S., Girouard N. [2002], Investment in Human Capital through Post-compulsory Education and Training: Selected Efficiency and Equity Aspects, OECD Economic Department Working Papers, no. 333, OECD, Paris.

Bowles S., Gintis H. [1976], Schooling in Capitalist America. Educational Reform and Contradictions of Economic Life, Basic Books, New York.

Browning E.K., Browning J.M. [1994], Public Finance and the Price System, Prentice-Hall, Englewood Cliffs.

Cohn E., Geske T.G. [1990], The Economics of Education, Pergamon Press, New York.

Cohn E., Rhine S., Santos M. [1989], Institutions of Higher Education as Multi-product Firms: Economies of Scale and Scope, „Review of Economics and Statistics", vol. 71.

Domański S. [1993], Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy, PWN, Warszawa.

Drozdowicz Z. [2005], Edukacja i szkolnictwo [w:] Przewodnik encyklopedyczny po współczesnej Europie. Europa, red. Z. Drozdowicz, t. 3, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań.

Gmerek T. [2008], Kapitalizm - edukacja - nierówność społeczna (teoria reprodukcji ekonomicznej Samuela Bowlesa i Herberta Gintisa) [w:] A. Gromkowska-Melosik, T. Gmerek, Problemy nierówności społecznej w teorii i praktyce edukacyjnej, Oficyna Wydawnicza „Impuls", Kraków.

Grodzicki J. [2003], Rola kapitału ludzkiego w rozwoju gospodarki globalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.

Hopkins D.S. [1990], The Higher Education Production Function: Theoretical Foundations and Empirical Findings [w:] The Economics of American Universities: Management, Operations and Fiscal Environment, red. S.A. Hoenack, E.L. Collins, State University of New York Press, New York.

Kaiser F. et al. [1992], Public Expenditure on Higher Education. A Comparative Study in the Member States of the European Community, Higher Education Policy Series 18, Jessica Kingsley Publishers, London-Philadelphia.

Lewis D.R., Dundar H. [2001], Costs and Productivity in Higher Education: Theory, Evidence, and Policy Implications [w:] The Finance of Higher Education: Theory, Research, Policy and Practice, red. M.B. Paulsen, J.C. Smart, Agathon Press, New York.

Mayo J.W. [1984], Multiproduct Monopoly, Regulation, and Firm Costs, „Southern Economic Journal", vol. 51.

McMahon W.W. [2004], The Social and External Benefits of Education [w:] International Handbook on the Economics of Education, red. G. Johnes, J. Johnes, Edward Elgar Publishing, Cheltenham-Northampton.

Miłosz H. [2003], Analiza kosztów kształcenia w szkołach wyższych, Stowarzyszenie Wspólnota Akademicka, Legnica.

Psacharopoulos G., Patrinos H.A. [2004], Human Capital and Rates of Return [w:] International Handbook on the Economies of Education, red. G. Johnes, J. Johnes, Edward Elgar Publishing, Cheltenham-Northampton.

Santiago P. et al. [2008], Tertiary Education for the Knowledge Society. OECD Thematic Review of Tertiary Education: Synthesis Report, vol. 1, OECD, Paris.

Schultz T. [1976], Investment in Human Capital, The Free Press, New York.

Stiglitz J.E. [2004], Ekonomia sektora publicznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Tsang M.C. [2002], Economic Analysis of Educational Development in Developing Nations [w:] Encyclopedia of Education, red. J. Guthrie, 2nd ed., Macmillan Reference Library, New York.