Weryfikacja przydatności modelu CAPM do wyceny instrumentów finansowych. Zastosowanie portfela zero-beta przy szacowaniu stopy wolnej od ryzyka

Michał Kasolik

Streszczenie


W artykule przedstawiono problematykę wyceny aktywów finansowych za pomocą modelu CAPM (capital asset pricing model). W części teoretycznej zaprezentowano opis założeń i wniosków wynikających z zastosowania modelu CAPM, a także modyfikację modelu polegającą na zastąpieniu instrumentu wolnego od ryzyka portfelem aktywów zero-beta. W części empirycznej skupiono się na badaniach skuteczności modelu CAPM. Przedstawiono badania, które zaprzeczają wnioskom wynikającym z modelu, jak i potwierdzają ich słuszność. Ponadto przeprowadzono weryfikację modelu uwzględniającego portfel aktywów zero-beta na polskim rynku kapitałowym z wykorzystaniem współczynnika korelacji. W pracy portfel aktywów zero-beta został utworzony z kontraktów terminowych na WIG20 oraz z jednostek Multi Units Luxembourg Lyxor. Portfel ten, jak wynika z badań, może stanowić odpowiednią metodę szacowania wolnej od ryzyka stopy procentowej. Badania nad skutecznością wyceny zostały przeprowadzone na podstawie danych dwóch spółek – KGHM Polska Miedź SA oraz Próchnik SA. Rezultaty badań wskazują, że w większości przypadków zmienność stóp zwrotu spółek jest większa niż ta wynikająca z modelu CAPM.


Słowa kluczowe


CAPM, portfel aktywów zero-beta, teoria portfelowa, hipoteza rynku efektywnego

Pełny tekst

PDF

Literatura


Black F. [1972], Capital Market Equilibrium with Restricted Borrowing, „Journal of Business”, vol. 45, nr 3, https://doi.org/10.1086/295472.

Black F., Jensen M.C., Scholes M. [1972], The Capital Asset Pricing Model: Some Empirical Tests [w:] Studies in the Theory of Capital Markets, ed. M.C. Jensen, Preager, New York.

Bruner R.F., Eades K.M., Harris R.S., Higgins R.C. [1998], Best Practices in Estimating the Cost of Capital: Survey and Synthesis, „Financial Practice and Education”, vol. 8, nr 1.

Elton E.J., Gruber M.J. [1998], Nowoczesna teoria portfelowa i analiza papierów wartościowych, WIG-Press, Warszawa.

Fama E.F., French K.R. [1992], The Cross-Section of Expected Stock Returns, „Journal of Finance”, vol. 47, nr 2, https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1992.tb04398.x.

Fama E.F., French K.R. [2004], The Capital Asset Pricing Model: Theory and Evidence, „Journal of Economic Perspectives”, vol. 18, nr 3, https://doi.org/10.1257/0895330042162430.

Fama E.F., MacBeth J.D. [1973], Risk, Return, and Equilibrium: Empirical Tests, „Journal of Political Economy”, vol. 81, nr 3, https://doi.org/10.1086/260061.

French C.W. [2003], The Treynor Capital Asset Pricing Model, „Journal of Investment Management”, vol. 1, nr 2.

Olbrys J. [2013], Zastosowanie wybranych miar płynności aktywów kapitałowych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie SA, „Zarządzanie i Finanse”, nr 3.

Reilly F.K., Brown K.C. [2001], Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem, t. 1 i 2, PWE, Warszawa.

Roll R. [1977], A Critique of the Asset Pricing Theory’s Tests Part I: On Past and Potential Testability of the Theory, „Journal of Financial Economics”, vol. 4, nr 2, https://doi.org/10.1016/0304-405x(77)90009-5.

Rutkowska J., Żarnowski J. [2012], Stopy zwrotu z portfeli sortowanych według współczynnika beta z modelu CAPM na przykładzie akcji notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 1998–2010, Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Naukowego, nr 13.

Rynki, instrumenty i instytucje finansowe [2008], red. J. Czekaj, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2016.0956.0802