Leviathan and Woman – Pateman on Hobbes’s Standpoint

Katarzyna Guczalska

Streszczenie


Tytuł artykułu: Lewiatan i kobieta. Carole Pateman o stanowisku Thomasa Hobbesa

Carole Pateman jest znana na wielu polach badawczych: idei demokracji, problemu zobowiązania politycznego czy krytyki liberalizmu. Jej teoria polityczna przynależy również do tradycji feministycznej. W tym obszarze C. Pateman stawia tezę o występowaniu współzależności pomiędzy patriarchatem a umową społeczną. W celu uzasadnienia tej hipotezy badaczka poddaje analizie i przewartościowaniu klasyczną myśl polityczną. Jedną z teorii, którą na nowo interpretuje, jest filozofia Thomasa Hobbesa. Autor Lewiatana zajmuje oryginalne stanowisko w kwestii kobiet, a ich rolę społeczną łączy spójnie z konstrukcją całego systemu politycznego. Zdaniem C. Pateman myśl Hobbesa stanowi punkt wyjścia do kształtowania się nowoczesnej formy patriarchalizmu. Artykuł przedstawia tę interpretację, a w szczególności poglądy T. Hobbesa na temat kobiet oraz tego, w jaki sposób jego teoria polityczna gwarantuje obowiązywanie i uniwersalizm prawa patriarchalnego.


Słowa kluczowe


Pateman, Hobbes, patriarchat, kobieta w filozofii, feminizm, umowa społeczna, liberalizm

Literatura


Boucher J. (2012), Thomas Hobbes and the Problem of Fetal Personhood (in:) Feminist Interpretations of Thomas Hobbes, eds N. J. Hirschmann, J. H. Wright, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Brennan T., Pateman C. (1979), “Mere Auxiliaries to the Commonwealth”: Women and the Origins of Liberalism, “Political Studies”, vol. 27, no 2, https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1979.tb01198.x.

Czarnacka A. (2014), Patriarchat [Patriarchy] (in:) Encyklopedia gender. Płeć w kulturze [Encyclopaedia of gender. Sex in culture], eds M. Rudaś-Grodzka et al., Czarna Owca, Warszawa.

Eisenstein Z. (1981), The Radical Future of Liberal Feminism, Longman, New York.

Elshtain J. B. (1993), Public Man, Private Woman: Women in Social and Political Thought, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.

Filmer R. (1991), Patriarcha and Other Writings, ed. J. P. Sommerville, Cambridge University Press, Cambridge.

Gauthier D. (1969), The Logic of Leviathan: The Moral and Political Theory of Thomas Hobbes, Clarendon Press, Oxford.

Guczalska K. (2002), Miłość i cnota polityczna. Rodzina i kobieta w filozofii Hegla [Love and political virtue: the family and women in Hegel’s philosophy], Ośrodek Myśli Politycznej–Księgarnia Akademicka, Kraków.

Guczalska K. (2019), Feminizm antykontraktowy Carole Pateman [Carole Pateman against the social contract: a feminist stance], Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Hampton J. (1986), Hobbes and the Social Contract Tradition, Cambridge University Press, Cambridge.

Hegel G. W. F. (1977), Phenomenology of Spirit, tr. A. V. Millar, Clarendon Press, Oxford; Ger. orig. System der Wissenschaft. Erster Theil, die Phänomenologie des Geistes (Bamberg, 1807).

Held D. (2006), Models of Democracy, 3rd edn rev., Polity Press, Cambridge.

Hirschmann N. J., Wright J. H. (2012), Introduction (in:) Feminist Interpretations of Thomas Hobbes, eds N. J. Hirschmann, J. H. Wright, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Hobbes, History, Politics, and Gender: A Conversation with Carole Pateman and Quentin Skinner (2012) (in:) Feminist Interpretations of Thomas Hobbes, eds N. J. Hirschmann, J. H. Wright, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Hobbes T. (1909), Leviathan, repr., Clarendon Press, Oxford.

Kavka G. S. (1986), Hobbesian Moral and Political Theory, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.

Krawczyk A. (2011), Hobbes i Locke – dwoiste oblicze liberalizmu [Hobbes and Locke: the two faces of liberalism], Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Laqueur T. W. (1990), Making Sex: Body and Gender from the Greeks to Freud, Harvard University Press, Cambridge, MA.

Macpherson C. B. (1962), The Political Theory of Possessive Individualism: Hobbes to Locke, Oxford University Press, Oxford.

Mill J. S. (1869), The Subjection of Women, Longmans, Green, Reader, and Dyer, London.

Mills Ch. W. (1997), The Racial Contract, Cornell University Press, Ithaca–London.

Mills Ch. W. (2008), The Domination Contract (in:) Illusion of Consent: Engaging with Carole Pateman, eds D. I. O’Neill, M. L. Shanley, I. M. Young, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Okin S. M. (1979), Women in Western Political Thought, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.

Okin S. M. (1982), “The Soveraign and His Counsellours”: Hobbes’s Reevaluation of Parliament, “Political Theory”, vol. 10, no 1, https://doi.org/10.1177/0090591782010001004.

Pateman C. (1970), Participation and Democratic Theory, Cambridge University Press, Cambridge.

Pateman C. (1980), Women and Consent, “Political Theory”, vol. 8, no 2, https://doi.org/10.1177/009059178000800202.

Pateman C. (1985), The Problem of Political Obligation: A Critical Analysis of Liberal Theory, University of California Press, Berkeley.

Pateman C. (1988), The Sexual Contract, Polity Press, Cambridge.

Pateman C. (1989), “God Hath Ordained to Man a Helper”: Hobbes, Patriarchy and Conjugal Right, “British Journal of Political Science”, vol. 19, no 4, https://doi.org/10.1017/s0007123400005585.

Pateman C. (2002), Self-ownership and Property in the Person: Democratization and a Tale of Two Concepts, “Journal of Political Philosophy”, vol. 10, no 1, https://doi.org/10.1111/1467-9760.00141.

Pateman C., Mills Ch. W. (2007), Contract and Domination, Polity Press, Cambridge.

Porębski C. (1999), Umowa społeczna. Renesans idei [The social contract: an idea reborn], Znak, Kraków.

Rau Z. (1995), Contractarianism versus Holism: Reinterpreting Locke’s “Two Treatises of Government”, University Press of America, Lanham, Maryland.

Rothbard M. N. (1982), The Ethics of Liberty, Humanities Press, Atlantic Highlands, New Jersey.

Schmitt C. (2008), Lewiatan w teorii państwa Tomasza Hobbesa, tr. M. Falkowski, Prószyński i S-ka, Warszawa; Ger. orig. Der Leviathan in der Staatslehre des Thomas Hobbes (Hanseatische Verlagsanstalt, Hamburg 1938); Eng. tr. as Leviathan in the State Theory of Thomas Hobbes: Meaning and Failure of a Political Symbol, tr. G. D. Schwab, E. Hilfstein (Greenwood Press, Westport, Connecticut 1996).

Schochet G. J. (1967), Thomas Hobbes on the Family and the State of Nature, “Political Science Quarterly”, vol. 82, no 3, https://doi.org/10.2307/2146773.

Schochet G. J. (1975), Patriarchalism in Political Thought: The Authoritarian Family and Political Speculation and Attitudes, Especially in Seventeenth-century England, Blackwell, Oxford.

Schochet G. J. (1988), The Authoritarian Family and Political Attitudes in 17th Century England, Blackwell, Oxford.

The Sexism of Social and Political Theory: Women and Reproduction from Plato to Nietzsche (1979), eds L. Clark, L. Lange, University of Toronto Press, Toronto.

Sreedhar S. (2012), Toward a Hobbesian Theory of Sexuality (in:) Feminist Interpretations of Thomas Hobbes, eds N. J. Hirschmann, J. H. Wright, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Strauss L. (1952), The Political Philosophy of Hobbes: Its Basis and Its Genesis, University of Chicago Press, Chicago.

Szlachta B. (2016), Filmer Sir Robert (in:) Słownik doktryn [Dictionary of doctrines], http://slownikdoktryn.pl/wp-content/uploads/2016/05/FILMER-Sir-Robert.pdf (accessed: 14.11.2018).

Tuck R. (2002), Hobbes: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford.

Turowski M. (2014), C. B. Macpherson: “indywidualizm posiadaczy” a dylematy współczesnej ontologii politycznej [C. B. Macpherson: “possessive individualism” and the dilemmas of contemporary political ontology], Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Uliński M. (2001), Kobieta i mężczyzna. Dzieje refleksji filozoficzno-społecznej [Woman and man: a history of philosophical and social reflection], Aureus, Kraków.

Walby S. (1990), Theorizing Patriarchy, Blackwell, Oxford.

Wiesner-Hanks M. E. (2019), Women and Gender in Early Modern Europe, Cambridge University Press, Cambridge.

Wright J. H. (2004), Origin Stories in Political Thought: Discourses on Gender, Power, and Citizenship, University of Toronto Press, Toronto.

Wright J. H. (2012), Choice Talk, Breast Implants, and Feminist Consent Theory: Hobbes’s Legacy in Choice Feminism (in:) Feminist Interpretations of Thomas Hobbes, eds N. J. Hirschmann, J. H. Wright, Pennsylvania State University Press, University Park, Pennsylvania.

Wróbel S., Szymański S. (2011), Poszukiwania Thomasa Hobbesa i poszukiwanie Hobbesa [The searches of Thomas Hobbes and searching for Hobbes], “Przegląd Filozoficzno-Literacki”, no 1(30).




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2019.0980.0204