Znaczenie kursu walutowego i ryzyka kursowego dla eksporterów wyrobów przemysłu przetwórczego w świetle badań ankietowych IBRKK

Krzysztof Marczewski

Streszczenie


Cel: Analiza uwarunkowań oddziaływania poziomu kursu walutowego i jego zmienności na decyzje eksporterów dotyczące rozmiarów eksportu oraz skali i form zabezpieczania się przez nich przed ryzykiem kursowym.

Metodyka badań: Podstawą analizy są wyniki badań ankietowych polskich eksporterów wyrobów przemysłu przetwórczego prowadzonych w Instytucie Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur w latach 2007–2016. Wyniki te są rozpatrywane w kontekście ustaleń teoretycznych pochodzących z prostego mikroekonomicznego modelu optymalizacyjnego.

Wyniki badań: Analiza wyników badań wskazuje, że niemal połowa polskich eksporterów nadal pozostaje wrażliwa na ruchy kursowe, nie zabezpieczając swej pozycji walutowej ani na rynku terminowym, ani przez hedging naturalny. Pozostali zabezpieczają się, korzystając głównie z tej drugiej możliwości. Heterogeniczność populacji eksporterów powoduje, że badania ekonometryczne na ogół nie wykazują istotnego wpływu zmienności kursu walutowego na eksport.

Wnioski: Niewielkie zapotrzebowanie na zabezpieczenia wiąże się z cechami strukturalnymi przedsiębiorstw (firmy małe lub o niskim udziale eksportu w sprzedaży), ale także z dość znacznym w ostatnich latach przekraczaniem progu rentowności eksportu przez kurs rynkowy. Wiele firm zabezpieczających się stosuje różne formy kontraktowego hedgingu naturalnego, wykorzystując w tym celu wsad importowy, rozliczenia eksportu w złotych lub opłacanie zakupów materiałowych na rynku krajowym w walucie obcej.

Wkład w rozwój dyscypliny: Wykazano, na podstawie wyników wieloletnich badań ankietowych, złożoność uwarunkowań oddziaływania poziomu kursu walutowego i jego zmienności na reakcje polskich eksporterów.


Słowa kluczowe


kurs walutowy, ekspozycja walutowa, ryzyko kursowe, formy zabezpieczania się, badanie ankietowe

Pełny tekst

PDF

Literatura


Bahmani-Oskooee M., Hegerty S.W. (2007), Exchange Rate Volatility and Trade Flows: A Review Article, „Journal of Economic Studies”, vol. 34, nr 3, https://doi.org/10.1108/01443580710772777.

Benassy-Quere A., Coeure B., Jacquet P., Pisani-Ferry J. (2010), Economic Policy: Theory and Practice, Oxford University Press, New York.

Bowen H., Holllander A., Viaene J.M. (2012), Applied International Trade, Palgrave Macmillan, London.

Brzozowski M., Tchorek G. (2017), Exchange Rate Risk as an Obstacle to Export Activity, „Gospodarka Narodowa”, vol. 289, nr 3, https://doi.org/10.33119/gn/100752.

Canzoneri M.B., Clark P.B., Glaessner T.C., Leahy M.P. (1984), The Effects of Exchange Rate Variability on Output and Employment, International Finance Discussion Papers nr 240, Board of Governors of the Federal Reserve System, Washington.

Clark P.B. (1973), Uncertainty, Exchange Risk, and the Level of International Trade, „Economic Inquiry”, vol. 11, nr 3, https://doi.org/10.1111/j.1465-7295.1973.tb01063.x.

Ethier W. (1973), International Trade and the Forward Exchange Market, „American Economic Review”, vol. 63, nr 3.

Goczek Ł., Mycielska D. (2017), Exchange Rate Volatility and Exports in the Run-up to the EMU Accession, NBP Working Paper, nr 268.

Hooper P., Kohlhagen S.W. (1978), The Effect of Exchange Rate Uncertainty on the Prices and Volume of International Trade, „Journal of International Economics”, vol. 8, nr 4, https://doi.org/10.1016/0022-1996(87)90001-8.

Marczewski K. (2016), Analiza opinii firm-eksporterów nt. mikroekonomicznych korzyści z przystąpienia Polski do strefy euro (w:) Europa bez euro?, red. R. Gwiazdowski, Towarzystwo Naukowe Myśli Politycznej i Prawnej, Warszawa.

Melitz M. (2003), The Impact of Trade on Intra-industry Reallocations and Aggregate Industry Productivity, „Econometrica”, vol. 71, nr 6, https://doi.org/10.1111/1468-0262.00467.

Montiel P. J. (2015), Makroekonomia międzynarodowa, Wolters Kluwer, Warszawa.

Puchalska K., Tymoczko I. (2013), Szerokie ujęcie ekspozycji polskich przedsiębiorstw niefinansowych na ryzyko walutowe. Źródła i skala ekspozycji oraz metody zarządzania ryzykiem walutowym, Materiały i Studia NBP, nr 293, Warszawa.

Tablice wynikowe badania ankietowego na temat działalności eksportowej z lat 2007–2017 (2017), Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur, Warszawa (maszynopis powielony).

Tymoczko I. (2009), Sposoby zabezpieczania się polskich przedsiębiorstw niefinansowych przed ryzykiem kursowym, „Bank i Kredyt”, nr 3.




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2019.0981.0305