Zwyczaje płatnicze konsumentów a możliwości ograniczenia obrotu gotówkowego w Polsce

Janina Harasim

Streszczenie


Ograniczenie obrotu gotówkowego należy do ważnych celów makroekonomicznych, generuje on bowiem istotne koszty oraz sprzyja rozwojowi szarej strefy w gospodarce. Obszarem, w którym gotówka jest wykorzystywana najczęściej, są płatności dokonywane z udziałem konsumentów. Celem artykułu jest dokonanie oceny zwyczajów płatniczych Polaków (w tym ich postaw wobec gotówki) oraz zbadanie ich skłonności do rezygnacji z płacenia gotówką na rzecz bezgotówkowych instrumentów płatniczych. Badania potwierdziły silne przywiązanie respondentów do gotówki i pozwoliły na ustalenie, że jest ona uważana za najtańszy i najprostszy w użyciu instrument płatniczy. Bardziej krytycznie ocenili oni bezpieczeństwo i szybkość transakcji gotówkowych. Skłonność respondentów do rezygnacji z płacenia gotówką okazała się niska, pomimo dostrzegania przez nich zalet alternatywnych w stosunku do niej form zapłaty, jakimi są innowacyjne instrumenty płatnicze.

Słowa kluczowe


obrót gotówkowy, zwyczaje płatnicze, instrumenty płatnicze, płatności detaliczne

Pełny tekst

PDF

Literatura


Boer R., Hensen C., Screpnic A. [2010], Online Payments 2010: Increasingly a Global Game, Innopay, Amsterdam.

De Grauwe P., Rinaldi L., Van Cayselle P. [2006], Issues of Efficiency in the Use of Cash and Cards, University of Leuven, Leuven.

Diagnoza stanu rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce [2013], Narodowy Bank Polski, Departament Systemu Płatniczego, Warszawa, grudzień.

Górka J. [2009], Konkurencyjność form pieniądza i instrumentów płatniczych, CeDeWu, Warszawa.

Harasim J. [2013], Współczesny rynek płatności detalicznych - specyfika, regulacje, innowacje, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.

Humphrey D., Kim M., Vale B. [2001], Realizing the Gains from Electronic Payments: Costs, Pricing and Payment Choice, „Journal of Money, Credit and Banking", vol. 33, nr 2/3.

Keynes J.M. [2003], Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Koźliński T. [2013], Zwyczaje płatnicze Polaków, Narodowy Bank Polski, Departament Systemu Płatniczego, Warszawa, maj.

Maison D. [2010a], Analiza barier dotyczących korzystania z obrotu bezgotówkowego oraz wskazanie działań ograniczających te bariery, Raport przygotowany dla NBP, Warszawa, wrzesień.

Maison D. [2010b], Postawy Polaków wobec obrotu bezgotówkowego, Raport przygotowany dla NBP, Warszawa, 15 marca.

Maison D. [2012], Badanie postaw Polaków powyżej 60. roku życia wobec obrotu bezgotówkowego, Raport przygotowany dla NBP, Warszawa, kwiecień.

Postawy Polaków wobec oszczędzania [2013], Raport Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy, TNS Polska, październik.

Program rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata 2014-2020 [2013], Koalicja na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Warszawa, grudzień.

Schmiedel H., Kostova G., Ruttenberg W. [2012], The Social and Private Costs of Retail Payment Instruments. A European Perspective, European Central Bank Occasional Paper Series No. 137, October.

Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata 2009-2013 (projekt) [2009], Narodowy Bank Polski, Związek Banków Polskich, Koalicja na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Warszawa, luty.

System finansowy w Polsce [2006], red. B. Pietrzak, Z. Polański, B. Woźniak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

World Payments Report 2011 [2011], Capgemini, RBS, EFMA.

World Payments Report 2013 [2013], Capgemini, RBS.

World Payments Report 2014 [2014], Capgemini, RBS.




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2015.0938.0202