Wykorzystanie metody akredytacji do kształtowania jakości i bezpieczeństwa usług medycznych

Teresa Szczurek

Streszczenie


W artykule przedstawiono akredytację szpitali jako uznaną metodę poprawy bezpieczeństwa i jakości świadczeń. Wyrazem dążenia do upowszechnienia idei akredytacji w Polsce był projekt współfinansowany ze środków UE pn. „Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej” realizowany w latach 2008–2014. Głównym celem projektu było podniesienie jakości w ochronie zdrowia przez finansowe i merytoryczne wsparcie szpitali w procesie akredytacji. Uczestnikami projektu były podmioty realizujące świadczenia na podstawie umowy z płatnikiem publicznym. Ocenie poddano 243 szpitale, z czego 78,6% (191) uzyskało rekomendację Rady Akredytacyjnej, a 21,4% (52) jej nie uzyskało. Widoczne efekty organizacyjne w szpitalach to m.in.: standaryzacja działań i zachowań personelu, budowa sytemu monitorowania jakości poprzez ustalenie mierzalnych wskaźników, uporządkowanie i reorganizacja działalności szpitala w zakresie przestrzegania praw pacjenta, poprawa zarządzania zasobami ludzkimi, uregulowanie kompetencji i odpowiedzialności, orientacja na pacjenta jako głównego podmiotu działań. Na tej podstawie można uznać, że sformułowana hipoteza robocza: narzędzie akredytacji w postaci aplikacyjnej jako projekt pn. „Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej” stanowi skuteczny sposób weryfikacji i kształtowania jakości oraz bezpieczeństwa usług medycznych świadczonych w szpitalach, została pozytywnie zweryfikowana. Narzędzie akredytacji, które przybrało postać projektu, należy więc uznać za skuteczną metodę weryfikacji i kształtowania jakości oraz bezpieczeństwa usług medycznych.

Słowa kluczowe


akredytacja, system zapewnienia jakości, bezpieczeństwo usług medycznych, zdarzenia niepożądane

Pełny tekst

PDF

Literatura


Akredytacja szpitali [2014], Zespół Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl/images/docs/akredytacja-szpitali.pdf (dostęp: 25.10.2014).

Akredytacja – wyzwanie dla ambitnych [1999], Czwarta Ogólnopolska Konferencja „Jakość w Opiece Zdrowotnej”, Zespół Akredytacji, Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków.

Bedlicki M. [1997], Akredytacja szpitali w Polsce – pierwsze doświadczenia [w:] Druga Ogólnopolska Konferencja „Jakość w Opiece Zdrowotnej”, 13–14 marca 1997 r., Komitet Organizacyjny Pierwszej Ogólnopolskiej Konferencji Jakość w Opiece Zdrowotnej, Kraków.

Biuletyn Statystyczny Ministerstwa Zdrowia [2014], Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, Warszawa, http://www.csioz.gov.pl (dostęp: 29.03.2015).

Chojnowska A. [2013], Akredytacja szpitali. Bezpieczny pacjent, dodatek do „Gazety Wyborczej”, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl/images/docs/2013-10-30-%20wkladka-gw.pdf (dostęp: 3.11.2014).

Dercz M., Rek T. [2012], Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.

Europejski Fundusz Społeczny na rzecz ochrony zdrowia. Ddotychczasowe efekty oraz działania planowane w nowej perspektywie [2014], Ministerstwo Zdrowia, Warszawa, http://www.zzp.wum.edu.pl/system/files/2._k.gorski (dostęp: 24.01.2015).

Klich J. [2013], Restrukturyzacja samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Współczesne wyzwania, procedury i narzędzia, Wolters Kluwer Polska SA, Warszawa.

Kulikowski J. [2011], Po co nam ta akredytacja?, „Rynek Zdrowia”, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl/images/docs/artykul_rynek_zdrowia_2011 (dostęp: 10.10.2014).

Kulikowski J., Wójcik B. [2003], Który system oceny zewnętrznej wybrać: akredytację czy ISO?, „Zdrowie i Zarządzanie”, t. V, nr 6.

Kutaj-Wąsikowska H. [2009], Rozwój systemu akredytacji w Polsce, konferencja „Akredytacja – jakość i bezpieczeństwo opieki”, Kraków, 21 maja 2009 r.

Kutaj-Wąsikowska H., Kutryba B. [2010], Jak zwiększyć bezpieczeństwo w chirurgii? [w:] Błąd medyczny. Uwarunkowania ergonomiczne, red. J. Pokorski, J. Pokorska, M. Złowodzki, Komitet Ergonomii przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Kraków.

Kutryba B. [2010], Bezpieczeństwo pacjenta w Unii Europejskiej [w:] Błąd medyczny. Uwarunkowania ergonomiczne, red. J. Pokorski, J. Pokorska, M. Złowodzki, Komitet Ergonomii przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Kraków.

Kutryba B., Kutaj-Wąsikowska H. [2012], Jakość i bezpieczeństwo opieki zdrowotnej w systemie akredytacji szpitali, „Medycyna Praktyczna”, nr 10, http://www.mp.pl/artykul/75282 (dostęp: 20.08.2014).

Labon M. [2014], Opinie o akredytacji, Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl (dostęp: 2.12.2015).

Liczba szpitali z akredytacją [2015], Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, stan na 7 kwietnia 2015 r., http://www.cmj.org.pl/akredytacja/certyfikaty.php (dostęp: 7.04.2015).

Liczba szpitali z akredytacją w ramach projektu „Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej” [2014], http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl (dostęp: 1.11.2014).

Narodowy program zdrowia na lata 2007–2014 [2015], Załącznik do Uchwały Nr 90/2007 Rady Ministrów z dnia 15 maja 2007, http://www2.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/zal_urm_npz_90_ 15052007p.pdf (dostęp: 30.01.2015).

Niżankowski R. [2011], Zarządzanie jakością w placówkach służby zdrowia. Rola motywacji w zarządzaniu pracownikami służby zdrowia, Opinie i Ekspertyzy, OE-166, Kancelaria Senatu, Warszawa.

Ocena działań informacyjno-promocyjnych realizowanych w ramach Działania 2.3 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Raport końcowy [2009], Katowice, http://zdrowie.gov.pl/aktualnosci/download/file_id/2847/aid/1079.html (dostęp: 30.01.2015).

Opolski K., Waśniewski K. [2011], Zarządzanie jakością i ryzykiem w usługach zdrowotnych, Wydawnictwa Fachowe CeDeWu, Warszawa.

Pittet D., Boyce J.M. [2001], Hand Hygiene and Patient Care: Pursuing the Semmelweis Legacy, „The Lancet Infecctious Diseases”, vol. 1, supplement 1, http://dx.doi.org/10.1016/S1473-3099(09)70295-6.

Pokorski J. [2008], Ergonomiczne uwarunkowania błędów medycznych, ekspertyza przygotowana w ramach działalności Komitetu Ergonomii przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Kraków, http://www.kergon.pan.pl/index.php?option= com_content&view=article&id=69&Itemid=58 (dostęp: 1.11.2014).

Polskie szpitale z certyfikatem [2011], „Unijne Zdrowie”, wkładka Ministerstwa Zdrowia, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl/images/docs/magazyn_unijne_zdrowie.pdf (dostęp: 15.12.2014).

Program akredytacji szpitali. Zestaw standardów akredytacyjnych [2009], red. E. Dudzik-Urbaniak, H. Kutaj-Wąsikowska, B. Kutryba, M. Piotrowski, Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków.

Program akredytacji szpitali. Zestaw standardów, przewodnik po procesie [1998], red. M. Bedlicki, H. Kutaj-Wąsikowska, J. Surowiec, wyd. 2 uzup., Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków.

Raport z badań na temat szkodliwych skutków ubocznych świadczeń opieki zdrowotnej w szpitalach UE [2004], HOPE (European Hospital and Healthcare Federation), Bruksela, http://www.hope.be/05eventsandpublications/docpublications/43_quality/43_quality_1996.pdf (dostęp: 16.01.2015).

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie procedury oceniającej spełnienie przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych standardów akredytacyjnych oraz wysokości opłat za jej przeprowadzenie, Dz.U. z 2009 r., nr 150, poz. 1216.

Rzemek C. [2011], Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 20812 w sprawie efektów działalności Rady Akredytacyjnej i CMJ w Ochronie Zdrowia, http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/717AB536 (dostęp: 6.12.2014).

Sierocka A., Cianciara M. [2011], Monitorowanie zakażeń szpitalnych jako element procesu zarządzania ryzykiem, „Zakażenia”, nr 1, http://www.zakazenia.org.pl (dostęp: 28.01.2015).

Strategia rozwoju ochrony zdrowia w Polsce na lata 2007–2013 [2005], Ministerstwo Zdrowia, Warszawa, http://www.zdrowie.lodzkie.pl/sites/default/files/story/attachments/strategia_rozwoju_ochrony_zdrowia_w_polsce_na_lata_2007-2013.pdf (dostęp: 15.09.2014).

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na wykonanie badania ewaluacyjnego, „Ocena możliwości osiągnięcia wskaźnika rezultatu w projekcie pn. Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej, realizowanego w ramach Działania 2.3 PO KL” [2005], http://www2.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/zal1_badanie_21012011.pdf (dostęp: 30.11.2014).

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia, Dz.U. 2009, nr 52, poz. 418.

Wizyty akredytacyjne przeprowadzone w ramach projektu „Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej” [2008–2014], Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków, http://www.wsparcieakredytacji.cmj.org.pl/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=2&Itemid=3&limitstart=45 (dostęp: 8.11.2014).

Wojtasiński Z. [2005], Plaga błędów medycznych, „Tygodnik Wprost”, nr 1176.

World Alliance for Patient Safety [2005], World Health Organization, Geneva, http://www.who.int/patientsafety/en/brochure_final.pdf (dostęp: 7.04.2015).

Zalecenia Rady z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa pacjentów, w tym profilaktyki i kontroli zakażeń związanych z opieką zdrowotną [2009], Dz.Urz. UE, C151/1, http://ec.europa.eu/health/patient_safety/docs/council_2009_pl.pdf (dostęp: 26.01.2015).

Zdrowie i ochrona zdrowia w 2012 roku [2013], Główny Urząd Statystyczny, Departament Badań Społecznych i Warunków Życia, Warszawa, http://www.stat.gov.pl (dostęp: 12.04.2015).




DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2015.0948.1205