Społecznie odpowiedzialne innowacje w gospodarce odpadami komunalnymi w mieście przyszłości

Autor

DOI:

https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2023.1001.0307

Słowa kluczowe:

innowacje społecznie odpowiedzialne, odpady komunalne, hierarchia postępowania z odpadami, selektywna zbiórka odpadów, wskaźniki nagromadzenia odpadów

Abstrakt

Cel: Próba zdefiniowania i identyfikacji innowacji społecznie odpowiedzialnych w gospodarce odpadami komunalnymi w mieście, a także wskazanie ich znaczenia.

Metodyka badań: Innowacje społecznie odpowiedzialne uznano za warunek i szansę osiągania celów oraz standardów gospodarki odpadami komunalnymi w miastach. Do takich zaliczono rozwiązania, które zapewniają prawnie uregulowaną, ekonomicznie uzasadnioną i społecznie akceptowaną hierarchię postępowania z odpadami, a w rezultacie zamykanie obiegów materiałowych w tej gospodarce. Teoretyczne podstawy badania obejmują: definiowanie innowacji społecznie odpowiedzialnych oraz rozwinięcie celów i standardów w gospodarce odpadami komunalnymi. Empiryczne podstawy zapewniły nieopublikowane dane dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi w spółce eksploatacyjnej Krakowa oraz sprawozdania Prezydenta Miasta Krakowa z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi. Zastosowano statystyczne metody badania dynamiki zmian, struktury badanych kategorii oraz metody ekonometryczne (regresji).

Wyniki badań: Gmina Miejska Kraków osiągała w okresie objętym badaniem wymagane prawem poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Dochody systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na jednego mieszkańca mają dodatni i istotny statystycznie wpływ na osiągnięte poziomy przygotowania do ponownego użycia, recyklingu i odzysku.

Wnioski: Innowacyjny sposób organizacji i zarządzania odpadami, a także innowacyjne metody ich segregacji i odbioru zapewniają osiąganie celów i standardów w gospodarce odpadami komunalnymi zarówno obecnie, jak i w przyszłości.

Wkład w rozwój dyscypliny: Artykuł wnosi nową wiedzę w zakresie poprawy produktywności i efektywności gospodarki odpadami komunalnymi, wykorzystania i realizacji zasady „zanieczyszczający płaci” oraz poprawy skuteczności zintegrowanych systemów gospodarki odpadami komunalnymi.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Canestrino R., Bonfanti A., Oliaee L. (2015), Cultural Insights of CSI: How Do Italian and Iranian Firms Differ?, „Journal of Innovation and Entrepreneurship”, vol. 4(1), https://doi.org/10.1186/s13731-015-0026-4.

Chełkowski M. (2022), Ocena skuteczności opłat za usługi gospodarowania odpadami komunalnymi, rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem J. Famielec, Katedra Finansów Rozwoju Zrównoważonego, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.

Communication from the Commission to the Council and to the Parliament on a Community Strategy for Waste Management, 18 September 1989, SEC (89) 934 final, 20.

Dionisio M., Vargas E.R. de (2020), Corporate Social Innovation: A Systematic Literature Review, „International Business Review”, vol. 29(2), https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2019.101641.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, Dz. Urz. UE L 312/3.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów, Dz.U.UE.L.2018.150.109.

Famielec J., Chełkowski M. (2022), Co powinna obejmować gospodarka obiegu zamkniętego i jak włączyć zarządzających nieruchomościami do jej funkcjonowania, Seminarium nt. Strategii gospodarki odpadami komunalnymi w gminie, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie, Wisła, 7–9 października.

Jayakumar T. (2017), Corporate Social Innovation: An Indian Moving Company Drives Industry Change, „Journal of Business Strategy”, vol. 38(6), https://doi.org/10.1108/JBS-10-2015-0107.

Kabaciński M., Podgórski S. (2022), Kierunki zmian gospodarki odpadami komunalnymi w UE. Nowa dyrektywa odpadowa, Seminarium nt. Strategii gospodarki odpadami komunalnymi w gminie, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie, Wisła, 7–9 października.

Kanter R.M. (1999), From Spare Change to Real Change: The Social Sector as Beta Site for Business Innovation, „Harvard Business Review”, May–June, https://hbr.org/1999/05/from-spare-change-to-real-change-the-social-sector-as-beta-site-for-business-innovation (data dostępu: 20.12.2021).

Kołcz E., Ziółko M. (2021), System gospodarki odpadami – ocena i analiza zadowolenia i świadomości mieszkańców Krakowa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 4(994), https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2021.0994.0404.

Lis A., Sudolska A. (2018), W poszukiwaniu typologii innowacji społecznie odpowiedzialnych: mapowanie pola badawczego, „Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania”, nr 52/2, https://doi.org/10.3390/su11236553.

Mirvis P., Herrera M.E.B., Googins B., Albareda L. (2016), Corporate Social Innovation: How Firms Learn to Innovate for the Greater Good, „Journal of Business Research”, vol. 69(11), https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.04.073.

Parto S., Loorbach D., Lansink A., Kemp R. (2007), Transitions and Institutional Change: The Case of the Dutch Waste Subsystem (w:) Industrial Innovation and Environmental Regulation: Developing Workable Solutions, red. S. Parto, B. Herbert-Copley, United Nations University Press.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów, Dz.U. 2021 poz. 906.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, Dz.U. 2021 poz. 1530.

Uchwała Nr LII/697/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie powierzenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie obowiązkowego zadania własnego gminy utrzymania czystości i porządku na terytorium Gminy Miejskiej Kraków.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, t.j. Dz.U. 2022 poz. 2519.

Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011 nr 152 poz. 897, ze zm.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, t.j. Dz.U. 2022 poz. 699.

Van Ewijk S., Stegemann J.A. (2016), Limitations of the Waste Hierarchy for Achieving Absolute Reductions in Material Throughput, „Journal of Cleaner Production”, vol. 132, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.11.051.

Wąsowicz K., Famielec S., Chełkowski M. (2018), Gospodarka odpadami komunalnymi we współczesnych miastach, Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.

Pobrania

Opublikowane

2024-01-10

Numer

Dział

Artykuły